Sayıştay, 2025 yılına ait raporlarında, Türkiye genelindeki 177 idarede işçilerin birikmiş yıllık izinlerini tespit etti. Bu durum, işçilerin Anayasa ile güvence altına alınan dinlenme hakkının ihlali anlamına geliyor. İşçilerin yıllık ücretli izinlerinin düzenli olarak kullandırılmaması, sadece çalışanların haklarını ihlal etmekle kalmıyor, aynı zamanda idarelere de mali yükümlülükler getiriyor.
İzinlerin Birikimi ve Mali Yükümlülükler
Sayıştay, 2025 yılı raporlarında toplam 431 rapor hazırladı. Bu raporlarda, 666 bin gün birikmiş izin günü tespit edildi. İşçilerin yıllık izinlerini kullanmamaları, Anayasa’nın 50. maddesinde yer alan dinlenme hakkını ihlal ettiğini belirten Sayıştay, bu durumun idarelere öngörülemeyen mali yükler getirdiğini ifade etti. Sayıştay, “İzinlerin, mevzuata uygunluk ve idareye ek mali külfet getirmemesi amacıyla biriktirilmeden, zamanında ve düzenli olarak kullandırılması gerekiyor.” açıklamasında bulundu.
Özellikle bazı belediyelerde birikmiş izin günleri dikkat çekiyor. Örneğin, Adana Çukurova Belediyesi’nde emekli işçilere yapılan ödemelerin toplamı 9.844.564 TL olarak kaydedildi. Şanlıurfa Eyyübiye Belediyesi’nde ise yapılan ödemeler 3.966.912 TL olarak belirlendi. Bu rakamlar, birikmiş izinlerin işverenlere getirdiği mali yükün boyutunu gözler önüne seriyor.
Çalışanların Durumu ve İlgili İdareler
İşçilerin yıllık izinlerinin birikmesi, yalnızca maddi yükümlülüklerle sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda çalışanların psikolojik ve fiziksel sağlığını da olumsuz etkiliyor. Sayıştay, 2025 yılı raporlarında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde 200 günden fazla izni olan 9 işçi, İzmir Bayraklı Belediyesi’nde 100 gün ve üzeri birikmiş izni olan 134 personel ve Zonguldak Belediyesi’nde geçmiş yıllardan devreden izni olan 678 şirket işçisi bulunduğunu belirtti. Bu durum, işçilerin dinlenme haklarının ihlal edildiğini ve iş gücü verimliliğini olumsuz etkilediğini gösteriyor.
Sayıştay, 17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile birlikte, işçilerin yıllık izinlerinin düzenli olarak kullandırılması gerektiğini vurguladı. Genelge, işçilerin haklarını korumak ve idarelerin mali yükümlülüklerini azaltmak amacıyla önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak, bu genelgenin uygulanması ve işçilerin haklarının korunması için idarelerin aktif bir şekilde çalışması gerekiyor.
İşçilerin yıllık izinlerinin düzenli olarak kullandırılmaması, sadece bireysel hakların ihlali değil, aynı zamanda toplumsal bir sorundur. Bu nedenle, belediye ve şirket çalışanlarının durumunun iyileştirilmesi için gerekli adımların atılması önem taşımaktadır. Sayıştay’ın raporları, bu konuda bir farkındalık yaratmayı ve gerekli önlemlerin alınmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
